Ông lão hoạn lợn thành tỉ phú như một giấc mơ

Cả một triết lý nhân sinh quan sâu sắc hiện diện trong những vườn cây của ông. Cả ngàn gốc cây, với không biết bao nhiêu gốc trị giá bạc tỉ, đã biến ông thành một tỉ phú giữa quê nghèo.


Lão nông Phạm Văn Vĩnh nói vui: “Tôi coi vườn cây của mình như “ngân hàng xanh”, vừa giữ của, vừa để chơi, vừa sinh lời, lại an toàn tuyệt đối”. Cứ cần tiền, ông lại rút từ “ngân hàng xanh” một vài cây trong số cả ngàn cây của mình đem bán để giải quyết khó khăn. Bán vài cây nhỏ, ông đủ nuôi mấy người con ăn học đại học. Bán vài cây nữa, đủ xây cho 3 cậu con trai và cô con gái nhà cửa khang trang. Năm 2008, ông Vĩnh bán cho ông Điệp ở Hải Dương 5 cây, thu về 6 tỉ đồng, mua một miếng đất mấy trăm mét vuông ở Hà Đông. Giờ miếng đất ấy lên giá mười mấy tỉ đồng. Vừa rồi, bán 3 cây nữa, thu 6 tỉ, ông ôm lên Hà Nội xây biệt thự. Ngôi biệt thự này sẽ là nơi ở của con cháu khi lên Hà Nội học hành, du lịch.
Một phần "ngân hàng xanh" của ông Phạm Văn Vĩnh.
Lão nông này bảo: “Hiện giờ chưa thấy khó khăn gì, nên chẳng bán cây nào nữa. Các đại gia cứ kéo về xem cây, định giá, song tớ chỉ cười cho vui thôi”. Ông Phạm Văn Vĩnh nhìn cây sanh cổ quái, có tuổi hàng trăm năm, đặt trước ngôi nhà của ông với niềm kiêu hãnh tràn trề. Đầu năm 2010, ông Vĩnh mang cây sanh này và cây đa búp đỏ đi dự thi Festival cây cảnh ở Hải Phòng. Cây sanh đoạt huy chương vàng, cây đa búp đỏ đoạt huy chương bạc. Nhiều đại gia đã muốn bứng cây sanh và cây đa búp đỏ đi, trong đó có “sát thủ săn cây” Toàn “đô-la” và Phiến “cá”, song ông Vĩnh không dám đưa ra giá.
Bà Trần Thị Hồng, vợ ông Vĩnh kể: “Đêm rằm, trăng lên, ông Vĩnh thường đứng hàng giờ dưới gốc cây sanh trước nhà để ngắm. Tôi cũng không hiểu nó đẹp thế nào mà ông ấy ngắm mãi không chán. Sáng sớm, vừa mở mắt, đã lại thấy ông ấy đứng ngắm cây. Cầm kéo nâng lên hạ xuống có khi cả ngày mới dám cắt một cái lá. Không biết có phải do yêu cây, vui với cây không, mà độ này trông ông ấy trẻ ra, phong độ hơn xưa rất nhiều. Ông ấy thường nói, cây cũng như người, mình yêu cây, thì cây rung rinh cành lá, mình , cành lá cũng ủ rũ theo. Ông ấy nói thế thì biết thế, chứ chả hiểu có đúng không nữa”.
Cây sanh trị giá nhiều tỉ đồng của ông Vĩnh.
Rồi bà Hồng kể về quãng đời vất vả của chồng bà. Ông Vĩnh sinh năm 1946, từng có nhiều năm trong quân ngũ. Từ miền Nam trở ra, ông làm ở hợp tác xã Hải Phương. Tuy nhiên, nhà nghèo quá, lại đẻ liền tù tì 4 đứa con, lương cán bộ hợp tác xã không đủ ăn, nên ông bỏ ngang đi làm nghề tẩy giun, hoạn lợn. Vì là cán bộ hợp tác xã, nên ông nắm vững chuyên môn hoạn lợn và tẩy giun.
Hàng ngày, khi gà gáy, ông Vĩnh lại dắt chiếc xe đạp ra khỏi ngôi nhà cấp 4 xập xệ, đeo túi dụng cụ trên vai, gò lưng đạp xe sang các xã lân cận, các huyện xung quanh rao: “tẩy giun đê ê ê ê… hoạn lợn đê ê ê ê…”. Vì có nghề hoạn lợn, nên người dân trong vùng gọi ông là ông Vĩnh “hoạn lợn”. Ông đạp xe rạc cẳng suốt ngày, lại đói ăn, nên người gầy nhẳng, chỉ được chưa đầy 40kg.
Cuộc sống vốn đã khốn khó, lại càng khốn khó hơn vì thú chơi cây của ông Vĩnh “hoạn lợn”. Ông Vĩnh cũng chả biết thú chơi cây ngấm vào máu ông từ khi nào. Trong quá trình lang bạt làm nghề, hễ thấy ngoài bờ dậu, bờ ao nhà ai có cây đẹp, là ông săm soi, gạ mua cho bằng được.

Cách đây 20-30 năm, cây cối rẻ như củi, chứ đâu có như bây giờ. Có những câu chuyện mà kể ra đây, ít người có thể tin nổi. Ví như, Toàn “đô-la”, từng mua cây sanh ở bờ dậu của một gia đình ở cạnh khu công nghiệp Thụy Vân với giá 5 triệu đồng, sau khi tỉa tót, đưa lên chậu, đã bán được 3 tỉ đồng, đủ mua cho vợ chiếc BMW mui trần. Một tay chơi cây ở Phụng Công (Văn Giang) từng mua gốc ổi của dân có 27 triệu, chỉ sau vài động tác lành nghề, nó đã được  nhượng với giá 2,7 tỉ đồng.
Vì cây cối ngày đó rẻ, giá tính bằng hào, bằng đồng, nên cứ sau mỗi ngày rạc cẳng đi tẩy giun, hoạn lợn, ông lại tha về một vài gốc cây. Vợ con thì đói, trông vào mấy đồng lẻ của chồng để mua thức ăn, nhưng chiều nào cũng vậy, toàn thấy ông Vĩnh tha cây về. Cây nhiều đến nỗi ông trồng kín mảnh vườn rộng hơn mẫu. Cây ăn quả ông chặt hết, nhường chỗ cho cây cảnh. Vợ con nhìn cảnh đó tím cả mặt, nhưng nói mãi ông chẳng nghe. Làng xóm ai cũng bảo ông Vĩnh hâm nặng.

Vườn nhà kín mít gốc cây, không còn chỗ để, ông Vĩnh tha về gửi ở vườn nhà bố vợ, rồi vườn nhà ông thông gia, khiến bà Hồng muối cả mặt. Có lúc bà giận ông Vĩnh cả tháng trời, khi ông Vĩnh đi vay tiền ngân hàng mà không nói với bà một câu. Chỉ đến khi ngân hàng gửi giấy thông báo trả lãi, bà mới biết ông vay ngân hàng 10 triệu đồng. Hỏi vay tiền làm gì, ông Vĩnh bảo mua cây hết rồi. Số tiền 10 triệu ngày đó là một gia sản lớn.
Năm 1991, không kiếm được chỗ nào để đặt cây nữa, ông Vĩnh vay mượn, dồn hết gia sản mua mảnh đất rộng gần 5.000 mét vuông để trồng cây. Miếng đất ao sâu, ruộng thụt được vợ chồng ông và đàn con chịu khó san lấp rồi cũng thành mảnh vườn. Ông dựng một ngôi nhà cấp 4 bám mặt đường rồi mở đại lý bán cám con cò, không đi tẩy giun, hoạn lợn nữa. Từ bấy đến nay, ông Vĩnh có biệt danh Vĩnh “cám cò”.
Sanh có thể mọc

Thế giới cây cảnh bạc tỷ

Kinh ngạc với vườn cây trăm tỉ của lão nông dân
(VTC News) - Ông Vĩnh gây choáng váng cho giới chơi cây Nam Định khi bán một cây sanh cho bà Lê Hương Vân với giá 200 cây vàng. Thời gian sau, bà này đã bán cho một đại gia với giá 300 cây vàng.


So với vườn cây của các đại gia sành chơi cây ở đất Bắc như Thành “đất”, Phiến “cá”, Toàn “đô-la”, Thành “vàng”… thì vườn cây của ông Phạm Văn Vĩnh chưa thấm vào đâu. Có người định giá vườn cây của ông cỡ vài chục tỉ, có người định giá quá lên thì cỡ trăm tỉ. Chuyện giá trị cây cảnh rất khó nói. Có người coi vườn cây của ông chỉ trị giá bằng cái lò gạch (làm củi đốt gạch), song có người thì cho là vô giá.



Ông Vĩnh bên cây

Một góc nhỏ vườn nào kỳ lạ như sanh, trồng trên đất sống khỏe, trồng trên đá vẫn sống tốt, thậm chí
Cây sanh có tên Mai Bò đã được bán với giá 3 tỉ đồng.
Thú thực, tôi nhìn mãi mà không tưởng tượng ra vẻ đẹp bạc tỉ của nó ở chỗ nào. Toàn bộ thân cây trùm kín lên một tảng đá, những cái rễ xù xì, mốc thếch, bò loằng ngoằng. Ông Vĩnh bảo, chính cái sự mốc thếch, xù xì đó đã tạo nên giá trị của cây cảnh. Với sanh, dù có được trồng n làn khắp cả nước, nhà nhà có sanh, làng làng rợp bóng sanh, thì những cây sanh già cỗi vẫn cực kỳ giá trị. Tuổi đời của cây sanh thể hiện ở hình thù cổ quái và đặc biệt là màu mốc trắng của thân, rễ. Dù công nghệ làm cây cảnh có cao thủ thế nào, cũng không thể làm ra cái màu mốc trắng đặc trưng. Chỉ có thời gian cả trăm năm mới giúp thân và rễ của cây lên màu như thế.
Nghe lời ông Vĩnh giảng giải, tôi mới hiểu vì sao cây sanh của Toàn “đô-la” ở Việt Trì có giá cả triệu đô-la, bởi vì toàn bộ thân cây đã lên màu trắng xóa. Giới chơi cây tin rằng, những cây lên màu mốc trắng kín thân như thế, thì ở Việt Nam chỉ đếm được trên đầu ngón tay và giá trị của nó bao giờ cũng là tiền tỉ.
Cây sanh này đã được bán cho ông Thịnh ở Hải Phòng với giá 2 tỉ đồng. ...và cây sanh 1 tỉ đồng.

Ông Vĩnh kể chuyện bán cây sanh cho đại gia tên Thịnh mà như người mất hồn. Dân chơi
Những cây sanh được định giá bạc tỉ có rất nhiều trong vườn nhà ông Vĩnh.
Mua xong 3 cây sanh, trả luôn 6 tỉ đồng, nhưng anh Thịnh không bứng ngay cây đi, mà đề nghị ông Vĩnh tiếp tục chăm sóc giúp, vì khu vườn ở Hải Phòng chưa hoàn thiện. Năm ngoái, anh này cũng đã mua 3 cây sanh của ông với giá 1,8 tỉ đồng. Cứ nghĩ đến lúc chia tay 3 cây sanh quý, ông Vĩnh lại rầu lòng.
Còn nhớ, năm 2005, ông Vĩnh gây choáng váng cho giới chơi cây Nam Định khi bán một cây sanh cho bà Lê Hương Vân (đại gia vải sợi) ở TP. Nam Định với giá bằng 200 cây vàng. Tuy nhiên, chỉ thời gian sau, ông Vĩnh nghe tin bà này đã bán cho một đại gia ximăng ở Ninh Bình với giá 300 cây vàng. Chỉ chớp mắt mà ông mất đứt 100 cây vàng. Đúng là chẳng có gì khủng khiếp và bất ngờ bằng giá trị của cây cảnh.

Đi tìm sự thật về cây sanh 120 tỉ trưng bày ở Mỹ Đình

- Hai từ “náo loạn” rất hợp khi mô tả quang cảnh diễn ra quanh “siêu cây sanh” đặt ở khuôn viên Bảo tàng Hà Nội, có cái tên rất ẩm thực “Mâm xôi con gà”. Cây sanh này thuộc sở hữu của đại gia Nguyễn Trung Thành, thường được giới chơi cây gọi là Thành “vàng”, bởi ông có một số cửa hàng kinh doanh vàng bạc ở Việt Trì mang tên Nam Thành.
Trước ngày diễn ra khai mạc triển lãm sinh vật cảnh nhân Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, tôi đã có mặt ở khuôn viên Bảo tàng Hà Nội, chỗ giáp với Trung tâm Hội nghị Quốc gia, để ngắm những cây cảnh đẹp nhất, đắt nhất đến từ đất Tổ. Phú Thọ là tỉnh còn nghèo, thế nhưng, lại có nhiều đại gia chơi cây cảnh rất hoành tráng, sở hữu rất nhiều cây cảnh bạc tỉ, triệu đô. Những ngày trước khai mạc, tôi đã được ngắm cây sanh nổi danh thiên hạ nhiều năm nay: “Mâm xôi con gà”.

Chen chúc để chiêm ngưỡng cây sanh "Mâm xôi con gà".
Những ngày trước lễ khai mạc, ông Nguyễn Trung Thành cắm chốt ở Bảo tàng Hà Nội để chọn địa thế, sắp xếp cây theo thứ tự, chỉnh hướng cho , cắt đặt công việc cho các nhân viên bảo vệ. Hôm diễn ra khai mạc và những ngày sau đó thì không thấy bóng dáng ông đâu nữa. Không biết ông có ngồi ở góc nào lặng lẽ quan sát người đời thưởng lãm, trầm trồ “siêu cây sanh” của mình hay không?

8h sáng ngày mùng 6-10, bên trong khuôn viên Bảo tàng Hà Nội diễn ra lễ khai mạc triển lãm sinh vật cảnh toàn quốc. Bên ngoài bảo tàng, cả ngàn ôtô từ các tỉnh trong cả nước đổ về, chở hội viên ở các hội sinh vật cảnh, những người yêu cây. Dòng người đông đến nỗi đứng chen chúc quanh bảo tàng dài cả cây số. Lực lượng bảo vệ, công an phải làm việc cật lực mới ngăn được dòng người xô đẩy, yêu sách đòi vào ngắm cây.

Những người hâm mộ được chủ nhân tặng ảnh chụp cây sanh.
Hàng vạn cây cảnh, là những tác phẩm tuyệt mỹ đến từ khắp đất nước được trưng bày ở khuôn viên Bảo tàng Hà Nội rộng mấy chục héc-ta. Trong hành trình đi ngắm cây, tôi thấy khắp nơi bàn tán xôn xao về cây “Mâm xôi con gà”. Ai cũng hỏi đường, rằng: “Cái cây 120 tỉ đồng đặt ở đâu vậy?”.

Càng đi về phía đặt cây cảnh “Mâm xôi con gà” của đại gia Thành “vàng”, tôi càng thấy đông người. Khắp nơi người ta hỏi han về cây này. Và khi lễ khai mạc kết thúc, cửa Bảo tàng Hà Nội mở, dòng người ùn ùn đổ vào như lũ, thì khu vực đặt cây “Mâm xôi con gà” của ông Thành cũng kẹt cứng người.

Toàn cảnh cây sanh "Mâm xôi con gà".
Nghe chuyện người ta bàn tán về cây sanh này mà  cười. Có bà bảo, nghe đồn cây sanh này của ông buôn vàng, giàu có lắm, dát vàng vào bể đặt cây, nên muốn đến xem cái “bể vàng” ấy thế nào. Có ông thì bảo ông Thành “vàng” dùng vàng thay đá cho cây leo, nên cây sanh mới đắt bằng mấy ngàn lượng vàng chứ. Có người không hiểu biết gì về cây cảnh thì cứ đoán già đoán non rằng cái cây ấy được đúc bằng… vàng ròng.

Những ngày sau lễ khai trương, tôi đều tìm đến xem cây “Mâm xôi con gà”. Tuy nhiên, hiếm khi xuất hiện một khe hở để có thể chen vào dòng người quây kín “siêu cây cảnh” này. Tôi chỉ có thể đứng từ xa chụp đám người quây kín cây như thể khán giả quây quanh sân khấu, nơi một nghệ sĩ nổi danh đang biểu diễn. Chỉ tội cho mấy anh bảo vệ, còn vất vả hơn cả bảo vệ của bảo tàng lúc hàng vạn người xô nhau đòi vào xem cây trong lễ khai mạc.

Thân rễ xù xì, kỳ quái, mốc thếch nói lên tuổi đời khá già của nó.
Những người yêu mến, ngưỡng mộ, thần tượng cây sanh không thể chen vào ngắm cây trực tiếp thì được mấy anh bảo vệ cây sanh này tặng một tấm hình cỡ 15x20cm. Để tỏ lòng biết ơn với người ngưỡng mộ, ông Thành đã móc hầu bao phóng hàng vạn tấm ảnh, tốn 400 triệu đồng để tặng cho những người yêu cây.

Những tấm ảnh được đóng trong thùng cát-tông, chở xuống Hà Nội bằng ôtô. Vài nhân viên bảo vệ đứng xung quanh trông giữ cây, vài nhân viên làm nhiệm vụ phát ảnh miễn phí. Người ta đổ xô, chen nhau tranh cướp để có được tấm hình cây sanh đem về ngắm nghía, khoe với người thân. Với hàng vạn tấm ảnh được phát tán, người nọ truyền tay người kia, hàng triệu người không có cơ hội tận mắt cũng sẽ được mãn nhãn cây sanh. Riêng khoản hào phóng này đã đủ chứng tỏ đẳng cấp vượt trội của đại gia Nguyễn Trung Thành. Ông quả thật xứng với cái biệt danh người đời đặt cho: Thành “vàng”.

Thông tin về cây sanh và chủ nhân được gắn trên cây.
Cách đây vài năm, siêu cây cảnh “Mâm xôi con gà” này đã nổi danh thiên hạ, khiến nhiều người choáng váng, khi chủ nhân của nó tuyên bố có người trả 1,2 triệu USD, tương đương với gần 20 tỉ đồng thời giá lúc đó. Với tuyên bố này, cây sanh của ông Thành “vàng” đã lọt vào tốp những cây cảnh bạc tỉ. Lúc đó, lắm người ngưỡng mộ vì giá trị của nó, song cũng lắm người mỉa mai: “Ai mua mà bán!”.

Chẳng biết giá trị thật của nó thế nào, nhưng cứ có cái con số 1,2 triệu đô treo lơ lửng trên cành, thì người ta ùn ùn đổ về xem. Trong số đó, người mê cây cũng có, nhưng phần nhiều vẫn là người hiếu kỳ. Có những triển lãm diễn ra ở Việt Trì, người ta ùn ùn kéo đến không phải xem cây trong triển lãm, mà để ngó xem cái cây 1,2 triệu đô nó thế nào, có phải nó được bọc vàng không.

Thôi thì đủ các kiểu thể hiện sự đam mê quanh cái cây này được dệt nên. Nào là có ông ở tận Sài Gòn đáp máy bay ra Hà Nội, rồi thuê taxi chạy lên Việt Trì chỉ để ngắm cây một lần cho mãn nhãn. Rồi thì giới chơi cây ở mãi nước nọ nước kia cũng “không thể chịu nổi vì tò mò”, đã đáp máy bay sang xem cái cây ở đất nước nghèo khổ viễn Đông này đẹp ra sao. Họ tiện đi công tác, hoặc du lịch rồi ghé vào xem cây hay bỏ tiền đống sang Việt Nam chỉ để xem cái cây ấy thì ai mà biết được. Tuy nhiên, những thông tin tưởng chẳng có gì quan trọng ấy, lại góp phần làm nên giá trị của cây cảnh.

Cây sanh phải chắt chiu nguồn dinh dưỡng vô cùng ít ỏi để sống.
Cho đến hôm nay, khi Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội đã bế mạc, lễ khai mạc triển lãm sinh vật cảnh cũng đã diễn ra được vài ngày, song dòng người ùn ùn đổ về xem siêu cây “Mâm xôi con gà” vẫn không vãn đi mấy. Chỉ khổ mấy anh bảo vệ, phải làm việc ngày đêm, quên cả ăn . 4 người 4 góc, liên tục nhắc nhở, cáu gắt, không cho ai động vào cây. Dù ngón tay mềm mại búp măng của chị em muốn sờ vào cái rễ xù xì mốc thếch kia cũng không được. Hàng vạn người xem, ai cũng muốn sờ một cái, thì đến đầu rùa bằng đá còn mòn nói gì đến thân cây bằng gỗ!

Mỗi ngày, mỗi anh bảo vệ không biết phải trả lời người thưởng lãm bao nhiêu lần cái câu này: “Cây này trị giá 120 tỉ đồng”, “Cây này trị giá 6 triệu đô”, hoặc “Không có 120 tỉ thì đừng nói chuyện mua bán”…

Bộ rễ cây sanh cổ chu vi lớn nhất Việt Nam

Ông Bùi Quang Thái, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất và đầu tư thương mại Nhật Minh, là người yêu thích các loại cây cảnh đặc biệt là các loại cây quý hiếm, xưa cổ, nên ông đã kỳ công sưu tập được cây Sanh cổ.

Đây là một loài cây mà trong giới sinh vật cảnh luôn quan tâm vì được ưu tiên chọn lựa. Có lẽ, do Sanh là một trong 5 loại cây cảnh (Sanh, Đa, Lộc vừng, Tùng, Bách) được yêu chuộng nhất.

Cây sanh cổ "Cửu Long Tranh Châu" trồng trong chậu có bộ rễ với chu vi lớn nhất Việt Nam

Sau khi mua về, ông Thái nhận thấy nên chăm sóc theo nghệ thuật bonsai, cây cảnh cổ. Ông đã cho để cây Sanh này trong một chiếc chậu (dài 4,8m, rộng 3m, cao 0,5m) và cho người trồng và uốn dáng cây theo thế dáng mình mong muốn.

Muốn làm được điều này, tay nghề của người chăm sóc không chỉ nắm vững từ kỹ thuật, từ đời sống, từ chu trình phát triển của mỗi loài cây mà còn phải hiểu sâu trong lĩnh vực nghệ thuật tạo hình cây cảnh. Nhận thấy, nơi cây Sanh này tiềm ẩn một thế dáng độc đáo trông tựa như thế của chín con rồng đang tranh nhau một viên ngọc nên ông quyết định tạo dáng theo thế "Cửu long tranh châu".

Bộ rễ với chu vi đo được 9,1m, dài 3,7m, ngang 2m và cao 1,9m

Kể từ ngày đó đến nay (tháng 8.2010) cây Sanh thế "Cửu long tranh châu" đã được chăm chút chu đáo, từ xa nhìn vào thế cây, mọi người nhận ra hình dáng của chín con rồng đang cùng nhau "vờn" một viên ngọc. Và, bộ rễ của cây gây ấn tượng vì không chỉ lớn mà còn vì "lắc lỉu" với những hòn đá như được "ôm" dưới thân cây.

Tính về chu vi bộ rễ đo được 9,1m, dài 3,7m, ngang 2m và cao 1,9m. Chiều cao bộ rễ là 0,55m. Đến nay, cây có chiều cao 3,2m, tính cả chậu chiều cao lên đến 3,7m. Theo kết quả giám định của bộ môn Dược liệu trường Đại học Dược Hà Nội, xét theo mẫu vật lấy tại cành cây Sanh này cho số tuổi khoảng 152 năm tuổi, như thế tuổi của cây còn phải hơn nữa.

Xin giới thiệu đây là đề xuất kỷ lục Việt Nam đang trong quá trình xem xét, thẩm định.

Trồng cây cảnh, cả xã thành tỷ phú

Anh Hoàng Anh Tiến chăm sóc cây sanh thế cổ trị giá hàng trăm triệu đồng

Nhiều người nói xã Phụng Công, huyện Văn Giang, Hưng Yên là xã tỷ phú. Bởi, xã có 800 hộ trồng cây cảnh thì gần 200 hộ năm nào cũng thu tiền tỷ.

Phụng Công được coi là "thủ phủ" cây cảnh lớn nhất phía Bắc. Từ đầu làng đến cuối xóm, bên những ngôi biệt thự của các ông chủ, cây cảnh mọc lên san sát…

Nhà nhà trồng cây cảnh
Ông Ngô Văn Hưng - Chủ tịch UBND xã Phụng Công khoe: "Phụng Công chỉ còn 4% hộ nghèo. Hộ khá giả chiếm 70%, khoảng 200 hộ có ô tô riêng".

Dẫn chúng tôi thăm các vườn cây cảnh, ông Trần Văn Lợi - Chủ tịch Hội ND xã Phụng Công bảo: "Đi hết các "nhà vườn" phải mất vài ngày, có khi cả tuần. Đi hết thôn Bến, Ngò, Khúc… mới hết một góc nhỏ "khu sinh thái" cây cảnh của xã thôi".

Điểm chúng tôi dừng chân đầu tiên là vườn của anh Hoàng Anh Tiến (thôn Bến) - tỷ phú trẻ có tiếng trong làng cây cảnh. Năm 1999, xuất ngũ, anh Tiến trở về quê làm nông, nhưng cây lúa mất mùa triền miên. Anh thuê người cải tạo ruộng làm vườn. Anh Tiến bảo, ngày đó anh đang là đảng viên dự bị, nên khi có ý định chuyển đổi cây trồng bị phản đối ghê lắm.

"Nhiều người rủa, thằng Tiến trồng cây cảnh mà được ăn, thì cả xã ngồi chơi cũng có ăn. Tôi bỏ ngoài tai, quyết định dành 400m2 để trồng lộc vừng, xanh, hoa trà, hải đường. Lúc đầu chưa có kinh nghiệm, cây chết nhiều; rồi tạo sai thế nên mua mười, bán một mà cũng không ai mua. Đóng "phí ngu" mãi, rồi cũng phải lên tay. Giờ mua cây về, sau vài tháng uốn, tạo dáng bán được gấp đôi, gấp ba số tiền bỏ ra. Hai năm sau, mọi người trong xã thi nhau cải tạo ruộng trồng cây cảnh"- anh Tiến nhớ lại.

Giờ đây, tài sản của anh Tiến là ngôi biệt thự khang trang và một vườn cây gần 1ha, với hàng nghìn cây cảnh, trong đó nhiều cây có giá hàng trăm triệu đồng. Mỗi năm anh thu về từ 1,5 - 2 tỷ đồng.

Anh Hoàng Anh Tiến chăm sóc cây sanh thế cổ trị giá hàng trăm triệu đồng

Người người thành tỷ phú

Mỗi tỷ phú ở Phụng Công là một câu chuyện về khởi nghiệp và làm giàu. Anh Vũ Văn Chiểu (40 tuổi), ở thôn Bến trước khi thành tỷ phú, đã từng làm đủ nghề để kiếm sống, từ kéo xe thuê, rồi phụ vữa… Năm 1996, anh vào TP.HCM học nghề chạm khắc, nghề vất vả nhưng thu nhập thấp. Năm 2004, anh về quê ăn Tết và giật mình khi thấy nghề trồng cây cảnh đang rất phát triển. Vốn tích cóp được, anh thuê 5 sào ruộng trồng cây cảnh.

"Ban đầu tôi chỉ trồng cây sanh phôi, chứ chưa làm cây thế như bây giờ. Vụ đầu bán cây phôi, lãi 120 triệu đồng, tôi dồn hết tiền mua cây thế. Có lần mua cây sanh 1,2 triệu đồng, sau 3 năm bán được 100 triệu đồng" - anh Chiểu cho hay. Hiện, anh có hơn 1 mẫu cây cảnh, trị giá khoảng 4 tỷ đồng, mỗi năm bán cây thu về gần 1 tỷ đồng.

Tỷ phú trẻ nhất xã là anh Trương Quốc Phiên (29 tuổi), ở thôn Khúc. Gia đình khó khăn, nên học hết cấp 3, anh về… theo đuôi trâu. Vốn yêu cây cảnh từ bé, anh Phiên theo các "bô lão" học cách uốn thế, chiết cành sanh, đa. Anh không ngờ cây cảnh lại giúp gia đình đổi đời. Năm 2002, anh Phiên bán 2 cây sanh được 60 triệu đồng, đúng là "làm chơi ăn thật". Vốn khéo tay và có "duyên" với cây cảnh, nên anh bắt nhịp rất nhanh. Đến nay, anh đã có 10 sào cây cảnh, một biệt thự và chiếc xe "bốn bánh".

Còn anh Phạm Đào Huy (36 tuổi) ở thôn Đại, khởi nghiệp trồng phong lan chỉ với 10 triệu đồng vay Ngân hàng Chính sách xã hội. Trước, anh Huy buôn hoa tươi và trồng cà pháo. Thấy hoa lan bán được giá, anh vào Đà Lạt học trồng hoa lan. Khi có lưng vốn kỹ thuật, anh phá vườn cà trồng hoa lan.

Anh Huy kể: "Lúc phá cà, vợ tôi cằn nhằn mãi: Cà ế còn muối ăn dần, chứ trồng hoa ngửi có no đâu, đun thì khói. Khi những giỏ lan ra hoa, giá trăm nghìn/giỏ, gấp chục lần trồng cà, vợ tôi mới vui cười". Hiện, mỗi năm Huy cung cấp cho thị trường khoảng 10.000 giỏ lan, thu về khoảng 1 tỷ đồng. Ngôi nhà khang trang của anh càng đẹp hơn, bởi nó được hàng trăm giò lan tô điểm...

Cây sanh cổ trồng chậu có bộ rễ ôm đá lớn nhất Việt Nam

 Là người yêu quý và xem cây cảnh như một người bạn tâm giao nên trước khi đến công ty làm việc và sau khi từ công ty về, ông Bùi Quang Thái lại đến với vườn cây cảnh của mình.

Trong những loại cây mà ông Thái đặc biệt lưu tâm có một cây Sanh cổ được uốn theo thế "Mộc thạch nghênh phong". Tại sao lại là "Mộc thạch nghênh phong"? Vì cây Sanh này có một bộ rễ ôm đá mà thế đứng làm cho cây và khối đá dưới chân gắn chặt vào nhau như đưa toàn thân vươn lên cùng nghênh đón gió.

Cây sanh cổ "Mộc Thạch Nghênh Phong" trồng chậu...

Qua tìm hiểu sách vở và bạn bè trong giới sinh vật cảnh, ông Thái được biết, Sanh là loại cây thân gỗ, có tên khoa học là Ficus indica L. thuộc họ Morace, sinh trưởng và phát triển tốt ở vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm. Ngoài rễ dưới đất, Sanh còn hình thành rễ ở trên bề mặt đất từ cành lớn hoặc thân. Đặc điểm của Sanh là cành dẻo dễ uốn. Ông Thái hiểu đời sống của cây cũng tựa như đời sống con người. Nên ông đã cho uốn cây Sanh, theo thế đón mừng một người bạn hữu thân tình mà tri kỷ.

 

... có bộ rễ ôm đá lớn nhất Việt Nam

Cây Sanh "Mộc thạch nghênh phong" của ông cao 3m trồng trong một chiếc chậu có kích thước: dài 3m, rộng 2,2m, cao 0,5m. Nhưng chính bộ rễ ôm đá của cây lại thu hút cái nhìn của người xem, vì nó dài đến 2,15m, ngang 1m, cao 2,15m. Chu vi của cả bộ rễ ôm đá này lên đến 5,5m. Theo xác định của bộ môn Dược liệu, trường Đại học Dược Hà Nội, xét theo mẫu vật lấy tại cành nhánh của cây Sanh này cho số tuổi khoảng 165 năm tuổi, như thế tuổi của cây còn phải hơn nữa. Nên nhìn vào cây là hiểu được phần nào đời sống tưởng chừng như thầm lặng nhưng bền vững. Đó là tình yêu của người dành cho cây cảnh mà ở đây là một cây Sanh cổ cần bàn tay, con mắt chăm tưới cẩn thận, chu đáo.

Nên chọn phong cách làm cây nào cho cây cảnh việt?.

Muốn cây cảnh mang tầm quốc tế thì việc chọn ra phong cách làm và chơi cây đại diện và đặc trưng nhất sẽ có tính quyết định thành bại.
Tôi đã từng đưa ra ý kiến rằng cây Sanh chính là cây đại diện cho cây cảnh Việt Nam, cây Sanh mang nhiều đặc điểm nổi trội mà dễ mang lại thành công cho người làm cây cảnh ở nước ta hiện nay và cũng là loại cây có giá trị cao nhất cho đến thời điểm này tính trên phạm vi toàn thế giới và đây cũng chính là cây có thể mang phong cách làm cây đặc trưng cho Việt Nam bởi vậy các phân tích sau này của tôi chỉ đề cập đến cây Sanh mà thôi, tôi nói thế không phải coi thường các cây khác nhưng muốn có phong cách đặc trưng thì không thể không chọn cây đặc trưng được.
Chúng ta có nhiều phong cách chơi khác nhau tùy thuộc vào vùng miền, địa phương nhưng với sự phát triển theo lối bột phát và không có định hướng thì cây cảnh việt sẽ đi đến đâu và về đâu là cái chúng ta có thể nhìn thấy được bởi vậy chúng ta đành phải so bó đũa để chọn cột cờ. Rõ ràng muốn có tầm quốc tế thì chúng ta phải làm sao để cho quốc tế biết nhiều đến những sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam. Lâu nay chúng ta đã xuất khẩu nhiều hoa cây cảnh ra nước ngoài các sản phẩm đó chủ yếu xuất khẩu từ các nhà vườn nam bộ và đó là các cây làm theo lối công nghiệp và cái đó thì chẳng riêng gì Việt Nam mà các nước khác lại còn nổi tiếng hơn ta vậy nó không thể là đại diện được. Còn nếu là xuất khẩu những sản phẩm mang tính nghệ thuật cao hơn thì chắc chắn Nhật Bản và Trung Quốc không ai bì được. Nói như vậy hóa ra chúng ta chẳng có gì sao? chẳng bao giờ đạt được đẳng cấp sao? hoàn toàn không và cũng chẳng phải bi quan về điều đó. Vì thực ra hiện nay chúng ta không có cây để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nói thế nhiều người lại bảo chẳng qua là do một số đại gia bỏ tiền ra thao túng cây cảnh đẩy giá cây cảnh lên thành bong bóng đến một lúc nào đó nó sẽ xì và mang đến thất vọng cho người làm cây, xin thưa cũng không. Đại gia Toàn đô la là người chịu chi nhất mà cũng chỉ thống kê bỏ ra có hơn 120 tỷ đồng có nghĩa là chưa đầy mười triệu đô mà trong tay hiện nay có đến nửa ngàn tác phẩm mà tác phẩm nào cũng đẳng cấp và cũng là người sở hữu nhiều cây có số của Việt Nam nếu đem so với người sở hữu bức tranh đắt nhất của Picasso 101 triệu đô thì thấm vào đâu nói như vậy nhiều người làm hội họa lại bỉu môi cho rằng sao lại nhổ vào nghệ thuật như vậy. Đại gia chơi cây là cái may cho nước nhà, nó vừa kích thích sự phát triển cho nghề cây cảnh, nó vừa mang lại công ăn việc làm cho bao nhiêu con người và nó đã làm đổi đời nhiều người mà lâu nay lam lũ giờ có nhà cửa đàng hoàng và cuộc sống tốt hơn. Còn bao nhiêu đại gia nữa chỉ chú tâm tậu những món đồ đắt tiền hàng triệu đô chỉ để là phương tiện đi lại và thỏa mãn thú khoe sự giàu có, bao nhiêu người ném tiền vào bất động sản để những biệt thự bỏ hoang, bao nhiêu người ném tiền vào sòng bạc và bao nhiêu người âm thầm gửi vào các nhà băng nước ngoài để sau này tính kế lặn luôn không thấy tăm hơi, những đại gia cây cảnh chính là những người cần được nhìn nhận một cách công tâm hơn. Và anh em hãy chú ý, cây đã vào các đại gia thì đừng mong ngày trở về chốn cũ, có chăng chỉ là chuyển từ đại gia này đến đại gia khác mà thôi. Tôi đã hơi quá đà nhưng để thấy rằng mình còn chưa thỏa mãn được nhu cầu trong nước chứ nói gì đến xuất khẩu ra thế giới. Nhưng nếu thế đã thỏa mãn thì có phần quá phiến diện và chỉ là ếch ngồi đáy giếng, chúng ta phải làm sao để thế giới không những biết đến mà sẵn sàng bỏ ra hàng chục triệu đô thậm chí hàng trăm tiệu đô để sở hữu những tuyệt tác mang thương hiệu cây cảnh việt đó mới là đẳng cấp và đặc sản việt. Nói như vậy lại quá bong bóng mà chúng ta đang thổi rồi nhưng chẳng lẽ chúng ta lại không giám nghĩ thế sao, người việt còn giám bỏ ra mất triệu đô để mua thì chẳng có lý gì là không thể mà tôi còn cho rằng không có để bán ấy chứ vì những tác phẩm đó mà xuất đi thì e rằng chúng ta chỉ được nhìn chúng qua ảnh chứ đừng nói đến chuyện mon men được đến gần để sờ, để ngắm để chụp ảnh như hiện nay.
Vậy dòng chơi cây nào có phong cách đặc trưng và có thể làm đại diện cho cây cảnh việt?. Nhìn lại lịch sử phát triển của cây cảnh việt cũng chỉ có mấy trăm năm mà nam định có lẽ là nơi đầu tiên có nghề cây cảnh nổi tiếng và lâu đời minh chứng là còn các ngôi đền miếu thờ ông tổ nghề làm cây giờ vẫn còn đó thế mà giờ đây các cây cảnh cổ của nam điền còn thi nhau phá thế nên không thể là đại diện được. Nhiều địa phương khác thường làm theo lối dùng uốn tay cành mà hiện nay cách làm cây của Nhật hay Tàu đền đang áp dụng tương đối rộng rãi thì mình không nên đi theo lối của họ vì mãi mãi là người đến sau mà thôi. Trong các phong cách chơi cây thì lối chơi cây của người Hà Thành là lối chơi rõ nét nhất, đảm bảo được các tiêu chí cổ, kĩ, kì mĩ và yêu cầu có phần khắt khe nhưng không cứng nhắc, rất kĩ thuật không phải ai cũng làm được, không làm suồng sã như cây chợ cây công nghiệp, làm cây là phải có cái tâm và mỗi tác phẩm đều chứa đựng những giá trị nghệ thuật và tinh thần của người làm cây gửi gắm vào trong đó. Cái đẹp của cây theo lối này dù là người hiểu biết về cây hay không hiểu biết đều cảm nhận được và một thực tế cho thấy các dòng cây hiện nay đang chuyển hướng sang phong cách này. Vậy không có lí do gì mà không chọn lối làm cây theo phong cách Hà Thành làm phong cách đại diện cho cây cảnh Việt Nam.